GEO Denetimi Nasıl Yapılır?

GEO denetimi, bir sitenin ChatGPT, Claude, Perplexity ve Google’ın AI Bakışı gibi üretken yapay zeka yüzeylerinde bulunmasını ve kaynak gösterilmesini engelleyen sorunları arayan kontroldür. Denetimi altı eksende ve belli bir sırayla yapıyoruz, çünkü zincirin başındaki bir engel sonraki bütün düzeltmeleri boşa çıkarıyor.

Google’a göre kendi yapay zeka özellikleri için yapılan iş hâlâ SEO. Ama ChatGPT, Claude ve Perplexity’nin kendi tarayıcıları var ve denetim bu yüzden klasik SEO denetimine ayrı bir erişim katmanı ekliyor. Aşağıdaki her maddeyi sağlayıcının kendi belgesine dayandırdık ve nasıl kontrol edildiğini yazdık.

Önemli Noktalar

• Aramada görünmek için açık olması gereken bot arama botu. GPTBot değil OAI-SearchBot, ClaudeBot değil Claude-SearchBot.
• Search Console’daki Search generative AI ayarı 31 Ağustos 2026’dan beri bütün sitelerde var. Yanlış ayar sitenizi AI Bakışı’ndan çıkarıyor.
• robots.txt izin verse bile CDN ya da güvenlik duvarı botu engelleyebiliyor. Cloudflare 1 Temmuz 2026’da bu ayarları üçe böldü.
• Aralık 2024’teki bir ölçümde büyük yapay zeka tarayıcılarının hiçbiri JavaScript çalıştırmıyordu. Asıl metin ilk HTML’de olmalı.
• llms.txt ve özel schema denetim maddesi değil. Google rehberine göre AI Bakışı için ikisi de gerekmiyor.

GEO denetimi neyi kontrol eder?

GEO denetimi, sitenin yapay zeka cevaplarında kaynak gösterilmesini engelleyen sorunları arar. Klasik SEO denetiminden farkı, Google dışındaki sistemlerin tarayıcılarını ve markanın cevaplarda nasıl anlatıldığını da kontrol etmesidir.

Altı eksene bakıyoruz. Botlar siteye erişebiliyor mu, sayfanın asıl metni ilk HTML’de mi, marka bilgisi her yerde tutarlı mı, içerik kaynak gösterilebilir mi, başka siteler markadan bahsediyor mu ve bütün bunları ölçebiliyor muyuz. Google’ın üretken yapay zeka rehberi, AI Bakışı ve AI Modu için yapılan optimizasyonun hâlâ SEO olduğunu söylüyor. Bu yüzden Google tarafında genel SEO sağlığı denetimin temeli, yapay zekaya özgü kısım ise diğer sistemler ve marka anlatımı.

Bir GEO ajansı olarak denetime hep aynı sırayla başlıyoruz. Önce erişim, sonra metin, sonra marka ve içerik.

Yapay zeka botları sitenize erişebiliyor mu?

Denetime bot erişimiyle başlıyoruz, çünkü bot siteyi okuyamıyorsa diğer maddelerin hiçbiri sonuç vermez. Her sağlayıcının arama ve eğitim için ayrı botu var ve aramada görünmek için açık olması gereken arama botudur.

Arama botunu eğitim botundan ayırın

Sağlayıcı	Aramada görünmek için	Model eğitimi	Kullanıcı isteğiyle
OpenAI	OAI-SearchBot	GPTBot	ChatGPT-User
Anthropic	Claude-SearchBot	ClaudeBot	Claude-User
Perplexity	PerplexityBot, eğitimde kullanılmıyor	Ayrı bir eğitim botu yok	Perplexity-User
Google	Googlebot ve Search Console ayarı	Google-Extended	Ayrı bir bot adı yok

OpenAI’ın belgesine göre OAI-SearchBot’u engelleyen siteler ChatGPT arama cevaplarında gösterilmiyor. GPTBot ise model eğitimi için tarıyor ve onu engellemek arama görünürlüğünü etkilemiyor. robots.txt değişikliğinin yansıması yaklaşık 24 saat sürüyor. Anthropic ve Perplexity da aynı ayrımı yapıyor. Google tarafında Google-Extended yalnızca Gemini’nin eğitimini yönetiyor, aramadaki yerinizi etkilemiyor. Ayrıntısını robots.txt rehberimizde anlattık. Eğitime kapalı, aramaya açık bir politika mümkün, yeter ki iki botu aynı sanmayın.

Kolayca gözden kaçan bir hata da robots.txt’deki grup önceliği. Google’ın robots.txt belgesine göre bir tarayıcı için yalnızca tek bir grup geçerli ve bota özel gruplar * grubuyla birleşmiyor.

User-agent: *
Disallow: /sepet/
Disallow: /hesabim/

User-agent: OAI-SearchBot
Allow: /

Bu dosyada OAI-SearchBot yalnızca kendi grubunu okuyor. * grubundaki sepet ve hesap engelleri bu bot için kalkıyor. Tersi de olabiliyor. Bir bota özel grup açıp genel kuralları oraya yazmayı unutursanız o bot için beklemediğiniz bir izin ya da engel oluşuyor. Bir bota özel grup açarken korumak istediğiniz yolları o gruba da yazmanız gerekiyor.

Güvenlik duvarı robots.txt kuralını geçersiz kılabilir

robots.txt izin verse bile CDN ya da güvenlik duvarı bota 403 hatası, doğrulama ekranı ya da farklı bir sayfa döndürebiliyor. Site Google’da iyi sıralanıyor ama ChatGPT aramasında hiç kaynak gösterilmiyorsa ilk baktığımız yer burası.

Bu katman 2026’da değişti. Cloudflare 1 Temmuz 2026’da tek bir “yapay zeka botlarını engelle” düğmesi yerine arama, ajan ve eğitim için üç ayrı ayar getirdi. 15 Eylül 2026’dan sonra eklenen yeni alan adlarında eğitim ve ajan botları reklam gösteren sayfalarda varsayılan olarak engelleniyor, arama botları açık kalıyor. Arama ve eğitimi tek tarayıcıda birleştiren botlar ise eğitim engelinden de etkileniyor. Mevcut bir siteyse ayarınızın ne olduğunu kontrol etmenizi öneriyoruz.

Kontrol için güvenlik duvarının olay kaydında bot adına göre engellenen istek olup olmadığına, sunucu loglarında botun hiç görünüp görünmediğine bakıyoruz. Tarayıcıdan bot kimliğine bürünüp sayfanın açıldığını görmek tek başına kanıt değil, çünkü güvenlik duvarları IP adresine de bakıyor. Sağlayıcıların yayınladığı IP listeleriyle izin kuralını daraltmak hem güvenli hem doğru.

Search Console ayarını kontrol edin

Google tarafında robots.txt’nin yanında bir ayar daha var. Search Console’un Ayarlar bölümündeki Search generative AI ayarı, 31 Ağustos 2026’dan beri bütün sitelere açık. Ana mülkte varsayılan değer siteyi dahil ediyor, alt mülkler ise ana mülkten devralıyor.

Hariç seçilen site 1 ila 2 gün içinde AI Bakışı, AI Modu ve Discover’ın üretken özelliklerinden çıkıyor. Normal arama sıralaması etkilenmiyor. Denetimde alan mülkünü ve alt mülkleri tek tek açıyoruz, çünkü yanlışlıkla seçilmiş bir ayar başka hiçbir yerde iz bırakmıyor.

Sayfanın asıl metni HTML içinde mi?

Yapay zeka tarayıcıları sayfayı çoğu zaman bir tarayıcı gibi çalıştırmıyor, sunucunun döndürdüğü ilk HTML’i okuyor. Cevap cümleniz, fiyatınız ya da hizmet kapsamınız yalnızca JavaScript ile yükleniyorsa bu botlar için o metin yok.

Vercel ve MERJ’in Aralık 2024’te yayımladığı analize göre GPTBot, ClaudeBot ve PerplexityBot dahil büyük yapay zeka tarayıcılarının hiçbiri JavaScript çalıştırmıyordu. Google ise engellenmeyen JavaScript’i işleyebiliyor. Aynı analizde ChatGPT’nin isteklerinin yüzde 34,82’si 404 veren sayfalara gidiyordu, Googlebot’ta bu oran yüzde 8,22’ydi. Yani eski adresler ve kırık yönlendirmeler de bu botlar için ayrı bir sorun.

Kontrolü basit tutuyoruz. Sayfanın kaynağını açıp, yani tarayıcının işlediği hali değil sunucunun gönderdiği ham HTML’i açıp, bölümün cevap cümlesini metin içinde arıyoruz. Sekme ve akordeon içindeki içeriğe, görselin içine gömülmüş yazıya ve fiyat tablolarına ayrıca bakıyoruz. Sayfaların döndürdüğü HTTP durum kodlarını da aynı turda kontrol ediyoruz.

Markanız her yerde aynı şekilde mi anlatılıyor?

Yapay zeka cevapları markanızı yalnızca sitenizden değil, hakkınızda yazılan her yerden derliyor. Kuruluş yılı, adres, hizmet listesi ya da marka adı kaynaktan kaynağa değişiyorsa cevap da tutarsız çıkıyor.

Kontrolü iki tarafta yapıyoruz. Site içinde hakkımızda, iletişim, alt bilgi ve hizmet sayfaları aynı bilgiyi veriyor mu, ona bakıyoruz. Site dışında işletme profiliniz, kurumsal sosyal medya hesaplarınız ve sektör dizinleri bu bilgiyle örtüşüyor mu, ona bakıyoruz. Organization işaretlemesi varsa görünür bilgiyle aynı olmalı. Bu işaretleme bir görünürlük kaldıracı değil, tutarlılığı korumanın bir aracı. Yapay zeka cevaplarındaki yanlış bilgiyi bulmak ve düzeltmek ise denetimden sonraki ayrı bir iş.

İçerik kaynak gösterilebilir mi?

Bir sayfanın kaynak gösterilmesi için sorulan soruya net, doğrulanabilir ve başka yerde bulunmayan bir cevap vermesi gerekiyor. Herkesin bildiği bilgiyi tekrar eden içeriği Google rehberinde commodity content diye tanımlıyor ve bu tür içeriğin az değer kattığını söylüyor.

İçeriğe üç soruyla bakıyoruz. Her bölüm kendi sorusunu ilk cümlelerinde cevaplıyor mu? İddialar tarihle ve kaynakla mı veriliyor? Sayfada özgün veri, gerçek deneyim ya da karar vermeyi kolaylaştıran bir ölçüt var mı? SEO uyumlu içerik yazarken uyguladığımız kurallar burada da geçerli.

Yapılmaması gerekenleri de not ediyoruz. Google’a göre her sorgu varyasyonu için ayrı sayfa açmak, manipülasyon amacıyla yapıldığında ölçekli içerik istismarı sayılıyor. İçeriği yapay zeka için küçük parçalara bölmek de gerekmiyor.

Başka siteler markanızdan bahsediyor mu?

Yapay zeka görünürlüğünde sitenizin dışındaki bahisler backlink’ten daha güçlü bir sinyal gibi görünüyor. Ahrefs’in 75.000 markayı incelediği Mayıs 2025 çalışmasında AI Bakışı görünürlüğüyle en güçlü ilişki 0,664 korelasyonla markalı web bahislerinde çıktı. Backlink sayısının korelasyonu 0,218’de kaldı.

Bu bir ilişki, nedensellik değil. Google da rehberinde web genelinde yapay bahis aramanın sanıldığı kadar işe yaramadığını söylüyor. Kontrolü şöyle yapıyoruz. Hedef sorularınızda yapay zeka cevaplarının gösterdiği üçüncü taraf kaynakları listeliyor, markanızın bu kaynaklarda geçip geçmediğine bakıyoruz. Geçmiyorsa bu bir içerik değil, tanınırlık işi.

Ölçüm altyapısı kurulu mu?

Denetimin son maddesi, yaptığınız düzeltmenin etkisini görüp göremeyeceğiniz. Search Console’daki Üretken yapay zeka performans raporu AI Bakışı ve AI Modu için yalnızca gösterim veriyor, sorgu kırılımı yok. Bing’in AI Performance raporu Copilot atıflarını sayıyor. ChatGPT ve Perplexity için ise yayıncılara açık bir panel yok, onları sabit bir soru setiyle düzenli test ederek izliyoruz. Kurulumun ayrıntısını yapay zeka görünürlüğü ölçüm rehberimizde anlattık.

Listeye neleri koymuyoruz?

Google’ın üretken yapay zeka rehberine göre AI Bakışı ve AI Modu için llms.txt, Markdown kopyası ya da özel bir schema gerekmiyor. Bu yüzden bunları geçti kaldı maddesi yapmıyoruz.

llms.txt için Google, başka hizmetler kullanıyorsa dosyayı tutmanızda sakınca olmadığını söylüyor. Dosya varsa güncel olup olmadığına bakıyoruz, ama yokluğunu bulgu saymıyoruz. Schema ise ürün ve işletme bilgisi gibi gerçek amaçları için kalıyor. Ürün sayfalarındaki yapılandırılmış veri bu amaçlara iyi bir örnek. Ahrefs’in schema eklenen 1.885 sayfayı 30 gün izlediği çalışmada yapay zeka atıflarında belirgin bir artış görülmedi. Google SSS zengin sonuçlarını da 7 Mayıs 2026’da göstermeyi bıraktı.

Tek bir GEO puanı veren araçların, ölçütünü açıklamadan ürettiği skoru da bulgu olarak raporlamıyoruz.

Bulguları hangi sırayla düzeltmeliyiz?

Sıra erişimden başlar, çünkü bot siteyi okuyamıyorsa içerik düzeltmesi sonuç vermez. Önce bütün sistemleri birden kesen engelleri, sonra tek bir sağlayıcıyı kesenleri, en son içerik ve tanınırlık işlerini ele alıyoruz.

Eksen	Kontrol	Nasıl bakıyoruz	Sorun varsa etkisi
Search Console ayarı	Search generative AI dahil mi	Alan mülkü ve alt mülkler tek tek	Site AI Bakışı ve AI Modu’ndan çıkar
CDN ve güvenlik duvarı	Arama botları engelleniyor mu	Olay kaydı ve sunucu logu	robots.txt temiz olsa da bot giremez
robots.txt	Arama botları açık mı, grup önceliği doğru mu	Dosya ve bot belgeleri	Tek sağlayıcının aramasından çıkılır
Ham HTML ve durum kodu	Cevap cümlesi ilk HTML’de mi	Sayfa kaynağı ve durum kodu	Metin yapay zeka botları için yok sayılır
Marka tutarlılığı	Bilgi her yerde aynı mı	Site içi sayfalar ve dış profiller	Cevaplarda tutarsız ya da eski bilgi
Kaynak gösterilebilir içerik	Bölümler net ve kaynaklı mı	Sayfa sayfa okuma	Sayfa okunur ama kaynak gösterilmez
Dış bahisler	Markanız atıf alan kaynaklarda geçiyor mu	Cevapların gösterdiği kaynaklar	Markanız cevaba girmez
Ölçüm	Değişim izlenebiliyor mu	Search Console, Bing ve soru seti	Düzeltmenin etkisi görülmez

Denetimden sonra ne yapıyoruz?

Denetim, hangi sorunun nerede olduğunu ve hangi sırayla düzeltileceğini gösteren bir iş listesiyle bitiyor. Erişim sorunları çoğu zaman tek bir ayar değişikliğiyle kapanıyor, içerik ve tanınırlık işleri ise daha uzun soluklu.

Sitenizin bu listede nerede takıldığını görmek isterseniz ücretsiz yapay zeka görünürlük analizimizde soru setinizi ChatGPT, Gemini, Perplexity ve AI Bakışı’nda test ediyor, teknik erişim ve içerik boşluklarını çıkarıyoruz.